Reisverslag van Sint Nicolaas

Sinterklaas

Sint Nicolaas en Piet doen inkopen.

Sint Nicolaas en Piet doen inkopen.

Voor kinderen van alle leeftijden die nog in Sinterklaas geloven: klik deze pagina weg, deze gekke meneer praat onzin! Voor diegenen die niet in Sinterklaas geloven: lees gerust verder..

Vroeger was het Sinterklaas feest iets speciaals. Het ging niet om de cadeaus (stiekem een beetje wel), het ging om de spanning want Sint Nicolaas kwam op bezoek met Zwarte Piet en oei oei oei als je niet braaf was geweest .. tja.. wat zou er dan gebeuren? Je had wel eens gehoord dat Zwarte Piet vroeger de kinderen mee naar Spanje nam maar ja, hoe ouder je werd, hoe meer je twijfelde.

De geur van verse speculaas, chocolademelk en pepernoten nemen mij mee naar die tijd. Stiekem was ik een beetje bang van Zwarte Piet en de Sint maar uiteindelijk vond ik ze wel leuk. Nog nooit heb ik de relatie gelegd tussen Zwarte Piet en onze donker getinte Medelanders en al helemaal niet met slavernij. Ik ben er ook van overtuigd dat 100% van de kinderen dit verband niet leggen, laat staan het slavernij verhaal kennen behalve uit Amerika.

Ik praat de discussie ook niet goed. Ja, er is vroeger (heul lang gelede) misbruik gemaakt door de Nederlanders als door de gehele wereldbevolking toendertijd. Goed was het zeker niet en ondertussen ook erg lang geleden. En ja, het mag zeker ter discussie gesteld worden. Maar ondertussen vind ik de discussie en de vormen die het aan neemt erg jammer, zoals ik al zei heb ik het verband nooit gelegd. Overigens de mensen die slavernij en racisme er nu bij halen weten zelf niet of nauwelijks hoe hun eigen geschiedenis in elkaar steekt..

Toch zou ik het zelf ontzettend jammer vinden als Zwarte Piet uiteindelijk zou verdwijnen. Al die andere Pieten varianten doen afbreuk aan het verhaal van Sint Nicolaas en Zwarte piet. Het verhaal van naastenliefde komt hierbij totaal te vervallen. Hieronder het verhaal zoals deze staat vermeld op Wikipedia:

De naastenliefde van Sint-Nicolaas

De Legenda Aurea vertelt het verhaal van een arme man, die drie dochters had. In die dagen werd van de vader verwacht, dat hij de toekomstige echtgenoot iets van waarde aanbood: een bruidsschat. Hoe hoger de bruidsschat, des te groter de kans dat een jonge vrouw een goede echtgenoot zou vinden. Zonder bruidsschat was het waarschijnlijk dat de vrouw nooit zou trouwen. Vanwege de armoede van de man waren zijn dochters gedoemd als slaven te worden verkocht. Echter, op drie verschillende gelegenheden verscheen een buidel met goud in het huis, een volwaardige bruidsschat. Van de geldbuidels, die door een open raam werden gegooid, wordt gezegd dat ze in de schoenen terecht kwamen die voor de haard stonden te drogen. Soms zijn de geldbuidels weergegeven dan wel geïnterpreteerd als sinaasappels of mandarijnen, hetgeen kan verklaren waarom de Sint uit Spanje komt. Dit verhaal verklaart ook het strooigoed en het zetten van de schoen. Drie zakjes met goud staan symbool voor Sint Nicolaas. Ook de munten van chocolade die vaak deel uitmaken van het strooigoed gaan op dit verhaal terug.

Geschiedenis van Zwarte Piet
Oorspronkelijk had Sinterklaas geen helper.[1] In 1850 introduceerde de onderwijzer Jan Schenkman in zijn leesboekje Sint Nicolaas en zijn Knecht drie nieuwe zaken, die zijn blijven hangen in de sinterklaasfolklore: een gekleurde knecht voor Sinterklaas, de intocht en de stoomboot. De knecht heeft in het boekje nog geen naam en was gekleed als een page. In 1859 werd voor het eerst een artikel gedrukt waarin hij Pieter wordt genoemd[noot 1] en in 1895 was de naam Zwarte Piet al in zwang geraakt.[noot 2][2]

Gaandeweg de 20e eeuw bedacht men dat als één Zwarte Piet leuk is, meerdere Zwarte Pieten leuker zouden zijn. Zo waren bij de eerste officiële intocht van de Sint in Amsterdam in 1934 zes Zwarte Pieten aanwezig; zes Surinaamse matrozen van een schip dat in de haven lag.[3] Ook in de rest van Nederland en in Nederlands-Indië doken in de jaren dertig meerdere Pieten op.[4][5] Na de Tweede Wereldoorlog organiseerden Canadese militairen in Nederland een Sinterklaasviering met een massa Zwarte Pieten.[6] Sindsdien wordt Sinterklaas vergezeld door vele Pieten, tegenwoordig vaak met voor ieder een eigen taak. Desondanks wordt er in liederen en verhalen nog vaak van slechts één Piet gesproken. Terwijl Sinterklaas altijd statig en gedistingeerd is, gedragen de Pieten zich als acrobaten en grappenmakers die vaak kwajongensstreken uithalen.

Bij de jaarlijkse intocht van Sinterklaas in Amsterdam is het aantal Zwarte Pieten in de loop der jaren sterk gegroeid, tot inmiddels meer dan 600 (ook vrouwelijke) Zwarte Pieten. Een experiment met ‘Gekleurde Pieten’, geschminkt in diverse kleuren, kreeg geen vervolg.

Tot ver in de tweede helft van de 20e eeuw was Zwarte Piet een niet zo slimme helper die zich van een brabbeltaaltje bediende. Toen immigratie vanuit de voormalige koloniën ervoor zorgde dat Europeanen beter vertrouwd raakten met Afrikanen, ontwikkelde Piet zich tot een respectabele assistent van de vaak verstrooide Sinterklaas. Zijn kapsel ontwikkelde zich van kroes tot krullen, zijn oorringen verdwenen op sommige plaatsen.[7]

Een andere verandering die Zwarte Piet doormaakte, was dat hij door de jaren heen steeds minder als kinderschrik ging fungeren. In de 19e eeuw werd van Zwarte Piet vaak verteld dat hij het hele jaar door voor Sinterklaas bekeek wat de kinderen deden (Alles ziet die slimme Piet, zich vergissen kan hij niet, is een zinsnede uit een sinterklaasliedje). Was een kind stout, dan liep het het risico dat het in de zak werd meegenomen naar Spanje, alwaar het zich voor de Sint moest uitsloven. Gaandeweg gingen die scherpe kanten eraf.

Vanaf medio 20e eeuw heeft Piet zich ontwikkeld tot een ware kindervriend.[8] Piet is de persoon die de pepernoten en/of ander snoepgoed uitdeelt en komt strooien. De zak heeft Piet nog wel bij zich, maar hij stopt er geen kinderen meer in. Integendeel: in de zak zit juist het strooigoed. De moderne Zwarte Piet heeft het attribuut van de roe niet meer bij zich.

Dus.. wat ga ik doen in December? Ik heb geen kinderen en hoef het feest niet te vieren. Ik zorg dat ik een lekkere brok speculaas en een handjevol pepernoten in huis heb. Ik zal wat mijmeren in het maanlicht en fantaseren dat die oude man daar ergens over het dak loopt met al zijn cadeau’s samen met zijn trouwe “knecht” Piet en de kinderen beloond. En als ik er erg zin in heb duw ik een ouderwetsche DVD en kijk ik een oude Sinterklaasfilm van voor 2014 en vier ik Sint Nicolaas op mijn eigen manier.

En wat de maatschappij er van gaat bakken met zijn regenboogpieten en weet ik al meer, succes! Ik vind mijn verhaal leuker, sfeervoller en realistisch. Maar goed, dat is mijn mening en we leven in een vrij land.

Ik wens ieder een fijn Sint Nicolaasfeest, voor grote en kleine kinderen.

(Mocht men trouwens een leuke ouderwetsche Sint Nicolaas willen boeken met leuke Zwarte Pieten in de regio Oss-Uden-Veghel en Den Bosch, neem eens kijkje op deze site: www.sintbijjeopbezoek.nl)